| ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΑΝΟΙΚΤΑ. ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ ΜΑΣ |
|
|
|
|
Δεν είναι λίγες οι φορές που οι ανθρώπινες συναντήσεις μας συμπυκνώνονται στην διασταύρωση των βλεμμάτων κατά την διάρκεια ενός δευτερολέπτου. Οι εντυπώσεις αυτής της επαφής έχουν υπάρξει γενεσιουργός αιτία της δημιουργίας της τέχνης με επίκεντρο τον άνθρωπο καθώς το βλέμμα δεν φανερώνει ή δεν υπαινίσσεται μεμονωμένες ψυχικές ιδιότητες και ψυχολογικές καταστάσεις αλλά κραυγάζει σχεδόν την ψυχική ταυτότητά μας και αντιστοίχως καταγράφει την αιώνια, ατέρμονη ανθρώπινη μοίρα μας όπου το ωραίο και το καλό προστρέχει το κακό και το άσχημο (και το αντίθετο). Το βλέμμα μιλά με σαφήνεια και ειλικρίνεια για ό,τι ο εγκέφαλος σκαρφίζεται και δύσκολα διατηρεί ανέπαφο το πέπλο της εύστοχης παραπλάνησης, της ηθοποιίας που οι άνθρωποι αγαπάμε. Όλη η σημασία ενός ψυχογραφήματος και της λυτρωτικής θεραπευτικής του λειτουργίας αποτυπώνεται στην ερμηνεία του βλέμματος που με μοναδικό τρόπο διασώζει η κιβωτός της παγκόσμιας τέχνης. Τα πιο λαμπρά στιγμιότυπα της ανθρώπινης ιστορίας των βλεμμάτων έχουν μεταφερθεί στο είδος της τέχνης που κατεξοχήν προσπαθεί να εγκλωβίσει -να αποτυπώσει με μία εξαντλητική ανάλυση- την ψυχική ιδιοσυγκρασία, στη ζωγραφική (αντιθέτως άλλες μορφές διάσωσης όπως αυτή της φωτογραφίας εγκλωβίζουν και αποτυπώνουν χωρίς να εξαντλούν με μεταπλάσεις τα ψυχικά χαρακτηριστικά ενώ η θεατρική δράση απελευθερώνει παρά εγκλωβίζει την δράση των ψυχικών χαρακτήρων). Το βλέμμα στην ζωγραφική αποτελεί το δίαυλο προς τον ενδόμυχο κόσμο των προσώπων (απεικονιζόμενου και καλλιτέχνη) και η απόδοσή του, την έξοδο προς το αιώνιο σύμπαν, γήινο και μη. Μαρία Μελέντη, ιστορικός τέχνης |