Αρχική Πινακοθήκη Άρθρα ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΑΝΟΙΚΤΑ. ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ ΜΑΣ
ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΑΝΟΙΚΤΑ. ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ ΜΑΣ PDF Εκτύπωση E-mail

 Δεν είναι λίγες οι φορές που οι ανθρώπινες συναντήσεις μας συμπυκνώνονται στην διασταύρωση των βλεμμάτων κατά την διάρκεια ενός δευτερολέπτου. Οι εντυπώσεις αυτής της επαφής έχουν υπάρξει γενεσιουργός αιτία της δημιουργίας της τέχνης με επίκεντρο τον άνθρωπο καθώς το βλέμμα δεν φανερώνει ή δεν υπαινίσσεται μεμονωμένες ψυχικές ιδιότητες και ψυχολογικές καταστάσεις αλλά κραυγάζει σχεδόν την ψυχική ταυτότητά μας και αντιστοίχως  καταγράφει  την αιώνια, ατέρμονη ανθρώπινη μοίρα μας όπου το ωραίο και το καλό προστρέχει το κακό και το άσχημο (και το αντίθετο). Το βλέμμα μιλά με σαφήνεια και ειλικρίνεια  για ό,τι ο εγκέφαλος σκαρφίζεται και δύσκολα διατηρεί ανέπαφο το πέπλο της εύστοχης παραπλάνησης, της ηθοποιίας που οι άνθρωποι αγαπάμε. Όλη η σημασία ενός ψυχογραφήματος και της λυτρωτικής θεραπευτικής του λειτουργίας αποτυπώνεται στην ερμηνεία του βλέμματος που με μοναδικό τρόπο διασώζει η κιβωτός της παγκόσμιας τέχνης. Τα πιο λαμπρά στιγμιότυπα της ανθρώπινης ιστορίας των βλεμμάτων έχουν μεταφερθεί στο είδος της τέχνης που κατεξοχήν προσπαθεί να εγκλωβίσει -να αποτυπώσει με μία εξαντλητική ανάλυση- την ψυχική ιδιοσυγκρασία, στη ζωγραφική (αντιθέτως άλλες μορφές διάσωσης όπως αυτή της φωτογραφίας εγκλωβίζουν και αποτυπώνουν χωρίς να εξαντλούν με μεταπλάσεις τα ψυχικά χαρακτηριστικά ενώ η θεατρική δράση απελευθερώνει παρά εγκλωβίζει την δράση των ψυχικών χαρακτήρων). Το βλέμμα στην ζωγραφική αποτελεί το δίαυλο προς τον ενδόμυχο κόσμο των προσώπων  (απεικονιζόμενου και καλλιτέχνη) και η απόδοσή του, την έξοδο προς το αιώνιο σύμπαν, γήινο και μη.
Αντιμετωπίζοντας ως το πλέον ελκυστικό πεδίο μελέτης της ανθρώπινης ιδιοσυγκρασίας το παιδικό και νεανικό πρόσωπο κοριτσιών η κ. Ντέμη Κάια μας παρουσιάζει μία σειρά προσωπογραφιών με σημείο αναφοράς  το βλέμμα. Πίσω από τα ανοικτά μάτια, κρύβονται δυσάρεστα και ευχάριστα συναισθήματα όπως η έκπληξη, ο θυμός, η λύπη, η αγωνία, η επιμονή, η αναμονή, η ευχαρίστηση, ο ενθουσιασμός, η ελπίδα, η τρυφερότητα.  Οι μορφές που λειτουργούν ως μονάδες στον χώρο, ένα ορισμένο σύμπαν, συμπυκνώνουν στα βλέμματα των προσώπων τους όλη την ενέργεια του κόσμου αυτού. Τα βλέμματα σαν λαμπτήρες, φωτίζουν δυνατά ό,τι θα θέλαμε να δούμε πίσω τους. Η ικανότητα στην χρήση των τεχνικών μέσων βοηθά την δημιουργό στους ρεαλιστικούς στόχους της. Η κ. Κάια με ιδιαίτερη ευαισθησία και προσοχή αποδίδει την ανθρώπινη ύπαρξη στην καλύτερη στιγμή της. Η παιδική ηλικία επιλέγεται προβάλλοντας το αίτημα να υποστηριχθούν  επαρκώς τα παιδιά σε όλο τον κόσμο από τους αρμόδιους παγκόσμιους φορείς. Ως ενεργός νέος άνθρωπος αντιμάχεται τις πολύ συχνά επώδυνες συνθήκες διαβίωσης τους στις σύγχρονες κοινωνίες επιστρατεύοντας στον αγώνα αυτό την τέχνη. Η χρήση αυτή δεν αποτελεί απλά απαίτηση των καιρών μας αλλά, όπως το αντιμετωπίζει και η κ. Κάια, πρωταρχικό στοιχείο του χαρακτήρα της σύγχρονης τέχνης. Σε μία τέτοια περίσταση το παιδικό βλέμμα και η ζωγραφική του αποτύπωση δεν μπορεί παρά να λειτουργήσει πλέον ευεργετικά για μας, προβληματίζοντάς μας.

Μαρία Μελέντη, ιστορικός τέχνης